SAHABE DÜNYASI

ENES B. MÂLİK (613-709)

Hz. Enes (r.a.)'in rivâyet ettiği meşhur bazı hadis-i şerifler:

GÜZEL AHLÂK

Dinimizde güzel ahlâka çok önem verilmiştir. Bir hadislerinde“Şüphesiz ben güzel ahlâkı tamamlamak için gönderildim.” Buyuran Sevgili Peygamberimiz, “Ahlâkı en güzel olanı” olgun mü’min olarak vasıflandırmıştır. Peygamber efendimiz (s.a.v) bir çok hadislerinde güzel ahlâkın önemine dikkat çekmiştir hangi davranışların güzel ahlâk olduğunu da çeşitli hadislerde ifade etmiştir.

• Güzel ahlâk, güneşin karı erittiği gibi günahları eritir.
• Güzel ahlak Cennet amellerindendir.
• Kimde iyi bir huy bulunursa Allah o iyi huy vesilesiyle onun bütün amellerini düzeltir

HAYÂ

• Her dinin kendine has temel bir huyu vardır. İslâmın huyu HAYÂ dır. (ibni Mâce Zühd 17)
• İnsanlardan utanmayan Allah’tan uıtanmaz.
• Hayâ imandandır. İman sahibi ise Cennettedir. (ibni Mâce Zühd 17)
• Allah’tan hakkıyla haya edin.Allah’tan hakkıyla haya eden başını ve başındaki maddi ve manevî duyularını, karnı ve içindeki organları haram haramdan korur.(Tirmizi, Kıyamet 25)

ÂDAB

• Resûlullah (s.a.v)” Kendisini sevdiğini ona bildirdin mi?” buyurdu
  O zat, “Hayır!” dedi. Resûlullah (s.a.v): “öyleyse bildir” buyurdu.
• Bunun üzerine yanındaki zat diğerine yaklaşarak, “Ben seni Allah için seviyorum” dedi. O da “Beni kendisi için sevdiğin Allah da seni sevsin” diye karşılık verdi. (Ebû Davud. Edeb 113)
• Evine girdiğinde selâm vermeli.
• Resûlullah (s.a.v) bana, “Evladım, evine girdiğin zaman selam ver. Senin ev halkın için berekete sebep olur” buyurdu. (Tirmizi)
• Kişi sevdiğini karşısındakine söylemeli.
• Peygamberimiz (s.a.v) bir Sahabiyle birlikte idi. O sırada başka birisi geldi ve “ Ey Allah’ın Resûlü, ben bu zatı çok seviyorum” dedi.

SABIR

Allah (c.c.) bir çok hikmete binaen insanı aciz olarak yaratmıştır. Fakat bu acziyetle beraber, kullandığında manevî hastalığına merhem olacak ilaçlar da vermiştir. Şükür,tevekkül,kanaat bu ilaçlardan sadece bir kaçıdır.Rabbimizin biz aciz ve zayıf kulları için ihsan ettiği manevî ilaçlardan birisi de sabırdır. Sabır Kur’an-ı Kerîmin pek çok ayetinde Rabbimiz bie sabır tavsiyesinde bulunmuş, sabrın faydalarını, mükafatlarını bildirmiştir. Meselâ: “And olsun ki, biz sizi bir takım korkular ve açlıklarla, mal ve can mahsullernizden eksiltmekle imtihan edeceğiz.Sabredenleri müjdele. (Bakara 155)

Hiçbir kimseye sabırdan daha hayırlı ve geniş bir şey verilmemiştir. (Buhari) Hz.Enes b.Malik (r.a.)’in rivayet ettiği  sabır hakkındaki hadislerden bazıları:

• En üstün ibadet, sıkıntı anında sabırla kurtuluşu beklemektir. (Camiü’sağir)
• İnsanlar öyle bir zamana ulaşacaklar ki, o zamanda, dinini yaşamakta gösterdiği sabır, avucunun içinde ateş parçası tutmak gibi olacaktır. (Tirmiz. Fiten 73)
• Büyük mükafatlar, büyük musibetlerin beraberindedir. Allah sevdiği kavmi musibetlere müptelâ eder.Bu sabır ve rıza gösterenlere Allah’ın rızası,hoşnutsuzluk gösterenlere ise azabı vardır.
• İman iki parçadır. Yarısı sabır, yarısı şükürdür. (Camiü’sağir)

ZİKİR
"İnsan sevdikleri ile beraberdir"

• Kim ki Allah’ı anar da Allah korkusundan dolayı gözleri dolar ve gözyaşları yere dökülürse Allah kıyamet günü ona azap vermez. (Camiü’sağir)
• Resûlullah (s.a.v) “Cennet bahçelerine rastladığınız zaman oarnın nimetlerinden faydalanmaya bakın.” Buyurmuştur.

Sahabiler,”Ya Resûlullah, Cennet bahçeleri nedir?” diye sordular.
Resûlullah(s.a.v.)“Allah’ın anıldığı zikir meclisleridir.

• Cennetin fiyatı Lâ ilâhe illallah’tır.”
• Allah’ı anmak kalplerin şifasıdır.
• Gök ehlinin en çok söyledikleri söz, “Lâ havle velâ kuvvete illa billâh’tır.
• Allah’ın kulunu sevmesini belirtisi, Allah’ı  anmayı sevmektir. Allah’ın kula buğz etmesinin belirtisi ise kulun Allah’ı anmaktan hoşlanmamasıdır. (Camiü’sağir)

TEVBE
Bütün insanlar günah işlerler. Fakat günah işleyenlerin en hayırlısı, tevbe edenlerdir.(Tirmizi 49)
Peygamber Efendimiz (s.a.v) pek çok hadis-i şeriflerinde tövbenin önemine dikkat çekmiştir. Tevbe edenleri günah işleyenlerin en hayırlısı olarak vasıflandırmıştır.Çünkü günahından hemen sonra  tevbe eden bir kul, şeytanın oyununa gelmemiş olur. Zira şeytanın en büyük hilesi, günahı günah olarak göstermemektir. Şeytanın bu hilesine aldanan insanlar işledikleri günahı günah olarak görmezler. Dolayısıyla tövbe etmezler Yaptıkları işi günah olarak görmediklerinden sonraki hayatlarında  da aynı günahı işlemeye devam ederler. Tevbe eden bir kul ise, kusurunu kusur olarak görür.

• Ümmetim merhamete nail olan, günahları bağışlanan ve tevbesi kabul edilen bir ümmettir.
• Kalpler tıpkı demir gibi paslanır. Cilası ise istiğfardır..
• Allah tevbekâr genci sever.
• Allah’ın kulunun tövbesinden duyduğu sevinç, birinizin çölde kaybetmiş olduğu devesini bulmasından duyduğu sevinçten daha fazladır.
• Nebiyy-i Muhterem salla'llâhu aleyhi ve sellem buyurdu ki: Lâ İlâhe İllâ'llâh deyib de kalbinde bir arpa ağırlığınca hayır (yâni îmân) bulunan kimse Cehennem'den çıkacaktır

ZULÜM

• Kâfir de olsa mazlumun bedduasından sakının. Çünkü  onunlaAllah arasında perde yoktur. (müsned)
• Allh mazlumun ve darda kalmışların imdadına koşulmasını sever.
• İki çeşit günah vardır ki, cezaları ahirete bırakılmadan dünyada verilir: Zulüm ve ana babaya isyan.
• Üç şey vardır ki, onlar kimde bulunursa zararı sahibine döner: Zulüm, Hile ve Sözünden dönme.
• "Ey nas, takvânıza dikkat ediniz. Şeytan sizi aldatmasın"
• "İçinizden bir kimse, bir felâkete uğraması yüzünden, ölümü temenni etmesin; ölümü dileyecek hale gelenler; 'Ya Rabbi, hayat hakkımda hayırlı olduğu müddetçe beni yaşat, hayat hakkımda hayırlı olmadığı zaman ruhumu kabzet' desin"
• "Sâlih bir kişi (veyâ sâliha bir kadın) tarafından görülen güzel rü'yâ, nübüvvetin kırk altı cüz'ünden bir cüz'üdür" buyurmuştur.
• Hiç biriniz, kendiniz için arzu ettiğinizi kardeşiniz için de arzu etmedikce îmân etmiş olmaz.   
• Nebiyy-i Mükerrem salla'llâhu aleyhi ve sellem buyurdu ki: (Kâmil) îmânın alâmeti Ensâr'a mehabbet, nifâkın alâmeti de Ensâr'a buğz etmektir.   
• Nebiyy-i Ekrem salla'llâhu aleyhi ve sellem bir mektup yazdırdı, yâhud yazdırmak istedi. Dediler ki: "(Yâ Resûlâ'llâh) onlar (yâni Rum'dan ve Acem'den muhâtab olanlar) bir mektûbu mühürlü olmadıkça okumazlar. Bunun üzerine gümüşten bir mühür edindi ki nakşı "Muhammed-ur Resulullah" idi.                                    

Bu mührün Yed-i Şerîf-i Risâlet-Penâhî'deki   beyazlığı hâlâ gözümün önündedir.

• "Kolaylık yolunu gösterin, güçlüğe gitmeyin. Tebşîr edin, tenfîr etmeyin." buyurduğu rivâyet olunuyor.
• İlmin kaldırılması, cehlin kökleşmesi, şarabın içilmesi, zinânın çoğalması Kıyâmet alâmetlerindendir.